Cytaty Janusza Korczaka:

Przedszkole nr 58 im. Cz. Janczarskiego

Przedszkole nr 58

im. Cz. Janczarskiego

01-406 Warszawa

ul. Batalionu Pięść 4

e-mail:

przedszkole58@neostrada.pl

tel./fax 22 836 45 13

Wiedza o rodzinnym mieście

 


 


 

„...na początku ojczyzna jest blisko-na wyciągnięcie ręki...”

T. Różewicz.


 


 

Jaką wiedzę o rodzinnym mieście i jego historii mogą poznać dzieci
w wieku przedszkolnym?

 


 

Rodzinne miasto, to miasto, w którym się ktoś urodził, jest jego mieszkańcem, żyją w nim jego rodzice, krewni, z którym jest związany emocjonalnie.

Dla dziecka rodzinnym miastem jest jego własny dom, ulubione miejsce zabaw, bliskie i kochające osoby, znajoma ulica, pobliski park, sklep ze słodyczami, przedszkole, szkoła rodzeństwa lub praca rodziców.

Z biegiem czasu granice rodzinnego miasta się rozszerzają, dziecko posiada coraz bogatsze przeżycia i kontakty z ludźmi, a w przyszłości rozumie pojęcie swego miasta.

Wiadomo nam, nauczycielom, że u dzieci w wieku przedszkolnym kształtują się pojęcia potoczne, które często trzeba „oczyszczać” z ich pierwotnej treści i precyzować ich znaczenie i zakres po to, by przekształciły się w pojęcia ogólne , a później naukowe.

Najważniejszym ogniwem w kształtowaniu pojęcia „moje miasto”(u nas Warszawa), będzie doświadczenie dziecka, często przeżycia przypadkowe, jak też celowe i systematyczne wynikające

z oddziaływania wychowawczego w przedszkolu.

Pierwszym miejscem, w którym kształtują się pojęcia o mieście ( również o ojczyźnie) jest rodzina.

To rodzice pokazują obraz rodzinnego miasta ( sklepy, ulice, parki, drogę do przedszkola, babci). Często występująca tendencja u rodziców narzekania na zatłoczone ulice, korki itp. trudności nieco

zniekształca obraz, jak i chęć poznania otaczającej rzeczywistości miejskiej.

Niemałą rolę w poznawaniu swego miasta odgrywają uroczystości i święta lokalne- przystrojone ulice flagami, odsłaniane pomniki, pikniki w parkach itp.

Informacje o swym mieście (Warszawie) czerpią dzieci z radia, telewizji. Najłatwiej przyjmują treści atrakcyjne, często dramatyczne, pomijając te, które wymagają głębszej refleksji i wysiłku intelektualnego.

A w przedszkolu? W placówkach przedszkolnych dzieciom przekazujemy część swych postaw
i przekonań, „część siebie”, część swej wiedzy o mieście, wiedzy o historii naszego miasta.

Z podstawy programowej dla przedszkoli wiemy, że dziecko pod koniec pobytu
w przedszkolu ma zdobyć wiedzę i wykazać się umiejętnościami w obszarze, jakim jest wychowanie rodzinne, obywatelskie i patriotyczne, a są one następujące:

-znać nazwę miejscowości, w której mieszka,

-znać ważniejsze instytucje i orientować się w rolach społecznych pełnionych przez ważne osoby,

-wiedzieć, jakiej jest narodowości,

-wiedzieć, że mieszka w Polsce, a stolicą jest Warszawa.
Analizując kilka programów wychowawczo-dydaktycznych dla przedszkoli, którymi wspierają się nauczyciele w procesie wychowania dzieci przedszkolnych, zauważa się wiele treści dotyczących wspomnianego obszaru edukacyjnego. Są tam treści dla wszystkich grup wiekowych, a m in. takie treści dla dzieci najstarszych:

-nazywanie swojego miasta,

-rozpoznawanie i nazywanie swojej ulicy, osiedla, dzielnicy, miasta,

-poznawanie miejsc użyteczności publicznej,

-dostrzeganie wszelkich zmian, piękna i oryginalności swojego rejonu ( miasta),

-odwiedzanie miejsc związanych z historią i tradycjami swojej miejscowości,

-poznanie herbu swego miasta i historii ( podania, legendy),

-rozpoznawanie na zdjęciach, obrazach Zamku Królewskiego, Wawelu, Łazienek.


 

Wychowanie i edukacja dzieci przedszkolnych w tym obszarze jest procesem bardzo wdzięcznym, bowiem treści i ich realizacja jest dla dzieci bardzo interesująca.

Olbrzymią rolę w poznawaniu swego rodzinnego miasta i jego historii spełnia literatura dziecięca. Zawarte w niej wartości poznawcze, wychowawcze, estetyczne, poszerzają „świat” dziecka, utrwalają pewne wyobrażenia, które powstały w wyniku obserwacji i spostrzeżeń..

To literatura rozwija pojęcia, utrwala je i porządkuje, jest źródłem nowych wiadomości, zwielokrotnia możliwości poznania miasta, jego historii.

K. Kotłowski pisze, że „... z zakresu wiedzy o najbliższym otoczeniu, dziecko interesuje to, co jest umitologizowane i upoetyzowane, co barwne i fantastyczne”.

Dzieci wartościują świat w wymiarze dobra i zła, identyfikują się z pozytywnymi bohaterami, stąd w barwnych baśniach, legendach kryje się ogromna siła, która silnie zwiąże ze swoim miastem, niemniej niż późniejsze racjonalne jego poznanie.

Baśnie i legendy mają wątek fantastyczny (odpowiadający zainteresowaniom dzieci), wprowadzają je w czasy odległe, ale jakże silnie związane z historią.

Obraz historyczny miasta w świadomości małych dzieci jest bardzo mglisty, a wszystkie obrazki

z przeszłości występują u dzieci w bliskiej styczności czasowej, stąd w bajkach, baśniach, legendach nie ma określonego czasu historycznego (Dawno, dawno temu , w Warszawie...).

Te fantastyczne opowiadania dostarczają wiedzy o naszym rodzinnym mieście np. „Baśń
o warszawskiej syrenie”, „ Złota kaczka”, „Legenda o Bazyliszku” A. Oppmana, przyswajają nazwę.

Treści związane z symboliką miasta, a zawarte w legendach, opowiadaniach, poezji, są bardzo wdzięcznym materiałem, bardo skutecznie zapoznającym z najbliższa ojczyzną, miastem.

Warszawa posiada wiele miejsc historycznych. Dzieci wraz z dorosłymi odwiedzają jej muzea, miejsca pamięci. Wspaniałym miejscem do poznania, całkiem nieodległej historii miasta, jest Muzeum Powstania Warszawskiego z doskonale przygotowaną salką dla małych dzieci. To rodzice uczą je historii i pośrednio postaw patriotycznych.

A jak wygląda poznanie naszego miasta i jego historii w grupie 3- latków?

Wprawdzie nie ma konkretnych treści programowych, które mówiłyby, jak i o czym mówić w tej grupie.

Zdając się na własna intuicję, znając grupę dzieci, a zwłaszcza jej poziom intelektualny, wierząc

w swe zdolności przekazu, można pokusić się i realizować wiele treści, które będą dotyczyły miasta
i jego historii ( dawnej i tej współczesnej).

Małym dzieciom też można opowiadać legendy o naszym mieście. Będą one wtedy prostsze, opowiadane językiem dla maluchów, zawsze z konkretem, a najlepiej w formie teatrzyku.

Dzieci 3-letnie uczestniczą w różnych wycieczkach, również w tych dalszych. Mogą więc pojechać na „wycieczkę po Warszawie”, tam zobaczą prawdziwy zamek, w którym mieszkał król i króla, który stoi na wielkiej kolumnie i z góry ogląda Warszawę.

A Stare Miasto? Dla małych dzieci to kolorowe domy z małymi oknami, które nie są duże i inne od bloków.

A ogród zoologiczny? Największy i najpiękniejszy jest w naszym mieście i odwiedzany przez wszystkie pokolenia, a to już tradycja, która jest elementem historii miasta.

A bliżej przedszkola? To park Moczydło, stadion Olimpii, który znają, bo przecież chodzą tam
z rodzicami lub robią w niedzielę zakupy.

W parku mnóstwo starych i nowo posadzonych drzew. To przecież historia, która w tej chwili się tworzy, bo następują zmiany, nowe wypiera stare, a wszyscy są świadkami.

W drodze do przedszkola dzieci widzą maszyny, sprzęt do budowy i rozbudowy ulic. Tak zmienia się ulica Górczewska z wąskiej w szeroką, z wjazdem na autostradę, z nowymi budynkami lub barwnymi starymi, ale pięknie odnowionymi .

A w naszym przedszkolu?Nowy sprzęt do zabaw w ogrodzie, nowy chodnik, ławeczka, a nawet mały warzywnik.

Wszystkie, nawet najdrobniejsze zmiany w najbliższym środowisku małego dziecka, to przeobrażenia, które składają się na wiedzę i historię naszego miasta.

Często dzieci opowiadają o niedzielnych zakupach i pobytach z rodzicami w wielkich sklepach typu Tesco, Auchan, Blue City. To olbrzymie centra handlowe, których kiedyś nie było, ale zapamiętają je, będą patrzeć na wszelkie ich zmiany, rozbudowę, będą konsumentami dostrzegającymi historię swojego miasta.

Dzieci są wspaniałymi obserwatorami, toteż najszybciej postrzegają zmiany: nowy skwer, plac zabaw kiosk, sklep, pomalowany parkan, ścieżkę rowerową itp.

Ponieważ ich obserwacja, przeżycie wiąże się z emocjami- są więc wiernymi świadkami przeobrażania się miasta, świadkami zmian, świadkami uczestniczącymi w historii rodzinnego miasta.

 

Opracowała Helena Bednarczyk

nauczyciel Przedszkola nr 58 w Warszawie.

 
 

Bibliografia:
 

  1. Psychologia rozwoju i wychowania wieku dziecięcego”- Przetacznik, Gierowska.

  2. Podstawa Programowa.

  3. Programy: „Ku dziecku”, „ABC...Program Wychowania przedszkolnego XXI wieku” wyd. WSiP, „Świat Przedszkolaka” wyd. JUKA, „ Moje przedszkole”wyd. MAC EDUKACJA, „Wesołe przedszkole i przyjaciele” wyd WSiP.


 

 
Zamknij Ta strona używa plików cookies. Dowiedz się o celach i zasadach ich wykorzystywania.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z ustawieniami swojej przeglądarki.